موسیقی ایرانی

مقام چيست

قبل از پديد آمدن سيستم دوازده دستگاهي، موسيقي سنتي تحت عنوان مقامهاي مختلف شناخته مي شد. در تركيه و كشور هاي عربي زبان، مقامات(جمع عربي مقام) هنوز اساس موسيقي كلاسيك آنها است.

در اين كشور ها و قبل از پيدايش دستگاه در ايران، مقام معرف تعدادي اصوات و فواصل بين آنها و نقشهايي كه بعضي اصوات در ساختار ملوديك به عهده دارند بوده و علاوه بر آن معرف يك طرح كلي است كه الگويي را براي بداهه سرايي و يا آفرينش آهنگ فراهم مي سازد.

در موسيقي ايراني، آنچه مفهوم مقام را بهتر ارائه مي كند، مايه مي باشد. مايه واژه اي است كه در دوران معاصر بيشتر مصطلح گرديده و بهتر مفهوم جامع مقام را معرفي مي كند. هر چند كه بايد اضافه كرد واژه مقام حتي بعد از آن كه واژه مد نيز به كار گرفته شد، به كلي از واژگان موسيقايي ايران رخت بر نبسته است.

هر سه واژه مقام ، مد و مايه را مي توان با مفاهيم كمابيش يكسان به كار برد.