تاریخچه موسیقی

سال شمار موسیقی - قسمت چهارم

سال‏شمار 1400 ساله شعر و موسيقي ايران و جهان

قسمت چهارم

سالها بر اساس سال شمسي (خورشيدي) تنظيم گرديده است

351- تفويض حكم سرپرستي هنرستان عالي موسيقي به يوسف يوسف زاده - ضبط دستگاههاي موسيقي سنتي ايران با سه تار سعيد هرمزي (سال 1373 انتشار يافت) - تشكل جديد شوراي موسيقي راديو تهران ، استادان حسينعلي ملاح ، علي تجويدي ، مرتضي حنّانه و حبيب الله بديعي - آغاز دوره هشت ساله رهبري اركستر بزرگ راديو و  تلويزيون توسط فرهاد فخرالديني - انتشار  موسيقي فارابي (مهدي بركشلي) و سي قطعه چهارمضراب  براي سنتور  (فرامرز پايور) - درگذشت استادان محمد ايراني مجرد ، محمدقلي سهراب زاده و احمد فروتن راد. 

1352- ضبط هفت دستگاه موسيقي سنتي ايران با تار استاد نورعلي برومند - اجراي برنامه توسط استاد گلپا در رويال دايان لندن (در اين برنامه از هر کشور يک خواننده منتخب و يک موزيسين شرکت داشتند.که از ايران خواننده منتخب استاد گلپا بود.) -تاسيس انجمن ژونس موزيكال ايران - تصدي علي رهبري براي رياست هنرستان موسيقي ملي - تعطيل نهايي مجله موزيك ايران بعد از 21 سال فعاليت - انتشار تاريخچه پنجاه ساله موسيقي آذربايجان  (محمدحسن عذاري) در تبريز - انتشار زندگي و آثار ابوالحسن صبا  (متن همراه صفحه گرام ، باصداي فيروزه امير معزّ/چاپ كانون پرورش فكري كودكان ونوجوانان) - درگذشت استادان حسين تهراني و اميرارسلان درگاهي در تهران و محمدحسن عذاري در تبريز

1353- تاسيس موزه صبا در محل خانه مسكوني استاد ابوالحسن صبا (تهران – خيابان ظهيرالاسلام ، شماره 92) باحضور استاد علي اكبر شهنازي ، دعوت از اساتيد برجسته براي تدريس در آن محل و تشكيل كلاس موسيقي در آن - انتصاب علي رهبري به سرپرستي هنرستان عالي موسيقي - ايجاد سلسله برنامه هاي گلهاي تازه  در راديو تهران : اجراهاي ساز و آواز نسل جديد موسيقي دانان ايراني - درگذشت استاد پژمان بختياري - آغاز همکاري زنده ياد ايرج بسطامي با راديو کرمان - تولد عليرضا توکل

1354- تجليل از درويش خان در تالار رودكي : ساز تنهاي استادان سعيد هرمزي و مرتضي ني داود ، اجراي جمعي از گروه پايور .   بازنشستگي مصطفي كسروي از وزارت فرهنگ و هنر - تشكيل برنامه هاي گلچين هفته در معرفي هنرمندان قديمي و پخش آثار آنها ، به كوشش هوشنگ ابتهاج - انتشارموسيقي آوازي ايران ، دستگاه شور ، به روايت استاد عبدالله دوامي ( نتها، مصاحبه با استاد دوامي ) - انتشار سبكبال ؛ در شور، براي اركستر (حسين دهلوي) - انتشار تعزيه درايران و دو مجلس آن (ابراهيم بوذري).   درگذشت استادان سليمان اميرقاسمي (سليم خان) و مجيد وفادار - تولد همايون شجريان

1355- اجراي کنسرت سراسري استاد گلپا در آمريکا ( چندين ايالت ) به همراهي فريدون حافظي - تشكيل آزمون باربد ، توسط گروه موسيقي واحد فعاليتهاي هنري سازمان راديو و تلويزيون - بزرگداشت مرتضي ني داود و خدمات او - سفر استاد نورعلي برومند به آمريكا، با دعوت برونو نتل و اجراي موسيقي در دانشگاه ايلينويز - جانشيني ابوالقاسم طالب زاده به جاي علي رهبري براي سرپرستي هنرستان عالي موسيقي - نامگذاري اركستر سازهاي ملي راديو به نام  ً اركستر مفتاح  ً به پاس خدمات مهدي مفتاح - بازنشستگي استاد حسين همدانيان از راديو تهران - انتشار  يادواره ابوالحسن صبا (پري صفا) - درگذشت استادان حسينعلي نكيسا ، سعيد هرمزي ، نورعلي برومند ، رضا ورزنده و قاسم نيكپو - اجراي کنسرت استاد گلپا در افغانستان (اجراي آواز دو صدايي با محمد ظاهرخواننده معروف افغانستان) و اجراي کنسرت در پاکستان و هندوستان

1356- تاسيس انتستيتو موسيقي شناسي ايران (از شعبه بنياد فرهنگ ايران تابع فرهنگستان ادب و هنر به سرپرستي پرويز ناتل خانلوي) با مديريت مهدي بركشلي - جشن سي و هفتمين سالگرد راديو تهران - ساخت سوئيت بيژن و منيژه براي اركستر زهي (حسين دهلوي ) - تهيه سلسله فيلمهاي تلويزيوني از زندگي  و آثار استاد علينقي وزيري - جشن نودمين سالگرد زندگي استاد علينقي وزيري در هتل هيلتون تهران - آزمون باربد در رشته هاي تار، سه تار سنتور ، كمانچه ، ويولون ، ني و آواز - انتشار اولين چاپ گامهاي گمشده (مرتضي حنّانه) - انتشار شور آفرين  (در ابوعطا) براي اركستر (حسين دهلوي) - انتشار آلبوم چهارنواره سي و هفت سال راديو  ً شامل برگزيده آثار تمام راديويي خوانان مشهور - انتشار چهار نوازي  مضرابي در اصفهان (حسين دهلوي).   انتشار دستگاههاي موسيقي سنتي ايران به روايت موسي معروفي ، برگرفته از رديفهاي ميرزا عبدالله ، ميرزا حسينقلي و درويش خان  ( انتقال براي ويولون از لطف الله مفخم پايان) - انتشار رديف آوازي موسيقي سنتي ايران  (آونويسي و مقدمه : محمدتقي مسعوديه / همراه آلبوم نوارها با صداي محمود كريمي) - درگذشت استاد محمدعلي اميرجاهد

1357- پايان سرپرستي ابوالقاسم و ابراهيم روحي فر بر هنرستان عالي موسيقي - تشكيل نمايشگاه  چهره هايي از پيشروان هنر وادبيات معاصر در ايران در فرهنگسراي نياوران - برگزاري دومين آزمون باربد و معرفي برندگان آن -  انتشار هشت آهنگ براي سنتور (فرامرز پايور) - درگذشت استادان عبدالله دادور، حسن رادمرد ، يوسف فروتن، حسين ناصحي و لطف الله مجد - اجراي تصنيف اي وطن اي ريشه من ، توسط استاد گلپا 

1358- مهاجرت استاد مرتضي ني داود به آمريكا و اقامت براي هميشه - بازنشستگي استاد حسين دهلوي از وزارت فرهنگ و هنر - به مناسبت درگذشت علينقي وزيري در 92 سالگي : برگزاري مجلس بزرگداشت او با اجراي موسيقي در تالار رودكي (به كوشش حسين دهلوي) - درگذشت استادان علينقي وزيري و سيّد جواد بديع زاده - انتشار پرنيان ، دونوازي براي سنتور و تار در چهارگاه (فرامرز پايور) - انتشار گفتگو ، دونوازي براي سنتور و كمانچه در شور (فرامرز پايور)

1359- تعطيل شدن بخش موسيقي دانشكده هنرهاي زيبا در دانشگاه تهران - ادغام دو هنرستان (عالي موسيقي / موسيقي ملي) دريك اداره و تفكيك به دو بخش دختران و پسران -  انتشار تئوري موسيقي (فرامرز پايور) - انتشار رديف چپ كوك براي دوره عالي سنتور (فرامرز پايور) - درگذشت استادان عبدالله دوامي ، حسن مشحون و اسماعيل مهرتاش و سهراب سپهري 

1360- تعطيل و تعويق موقت كل امور اجرايي و صحنه اي موسيقي - انتشار  كنسرتينو براي سنتور و اركستر حسين دهلوي – فرامرز پايور) - درگذشت استادان جلال تاج اصفهاني ، نصرالله زرين پنجه ، غلامحسين مين باشيان ، ابراهيم سرخوش و غلامحسين ظهيرالديني  

1361- آغاز كار تدريجي دوره متوسطه هنرستانهاي موسيقي درتهران(پسران -  دختران ) - انتشار فانوس ، دونوازي براي سنتور، دراصفهان (فرامرز پايور) - انتشار مجموعه پيش درآمد و رنگ براي ويولون (فرامرز پايور) - انتشار  قطعات موسيقي مجلسي براي سنتور (فرامرز پايور) - درگذشت استاد اسماعيل اديب خوانساري .

1362- بازگشايي موزه صبا - انتشار يادنامه تاج (منوچهر قدسي) - درگذشت استادان علي اكبر شهنازي ، لطف الله مفخم پايان (يزدان مهر)، فيض الله دلشادفر ، شهباز برمكي 

1363- انتشار  نوار گذري در شيوه سنتورنوازي حبيب سماعي ؛ باسنتور مجيد كياني : اولين اثر مصوّت در معرفي و احياي شيوه قديم سنتورنوازي موسيقي رديف دستگاهي ايران - انتشار منوچهري دامغاني و موسيقي (حسينعلي ملاح) - انتشار  فانتزي براي تار و اركستر براساس قطعه بند باز ، اثر علينقي وزيري (حسين دهلوي) - انتشارتجديد چاپحافظ و موسيقي (حسينعلي ملاح).   انتشار به ياد اقبال : پرلود براي پيانو (محمدرضا درويشي) - درگذشت محمود کريمي ، روح انگيز (بتول عباسي) و منصور معارفي و اميري فيروزکوهي 

1364- اولين جشنواره موسيقي فجر - انتشار ديوان عارف قزويني به اضافه اشعار و تصانيف وقطعات منتشر نشده (به كوشش سيّد هادي حائري) - انتشار  يادنامه محمود كريمي - تجديد چاپ موسيقي ايراني  (استاد روح الله خالقي) - انتشار  اثري در چهارگاه (استاد علي تجويدي) - انتشار رديف كامل همايون براي ويولون، برگرفته از رديف هاي ميرزا عبدالله و ميرزا حسينقلي ، قطعاتي از ش . ك و علي تجويدي (شاملو كاربند) - انتشار رديف هاي كامل ماهور شور براي ويولون و كمانچه ، به روايت ميرزا عبدالله و آقا حسينقلي (شاملو كاربند) - انتشار فانتزي براي گروه تمبك و اركستر  (اثر استاد حسين دهلوي ، بخش گروه تمبك از استاد حسين تهراني) - درگذشت استاد غلامحسين بنان  و آبتين اجلالي

1365- دومين جشنواره موسيقي فجر - انتشار شوشتري براي ويولون و اركستر ، براساس اثر استاد ابوالحسن صبا  (استاد حسين دهلوي) - درگذشت ابراهيم بوذري و حسنعلي دفتري و حميدي شيرازي (شاعر) 

1366- افتتاح مجدد دوره هاي راهنمايي تحصيلي در هنرستانهاي موسيقي - سومين جشنواره سراسري موسيقي فجر -   انتشار تاريخ موسيقي خاورزمين – نوشته : هنري جرج فارمر ، (ترجمه : بهزاد باشي) - انتشار  تاريخ تحول ضبط موسيقي ايران  (ساسان سپنتا) - درگذشت استادان مهدي بركشلي ، اميرناصر افتتاح ، مسعود معارفي ، محمود محمودي خوانساري ، محمد عشقي نوايي و غلامحسين بيكجه خاني و مهدي سهيلي

1367- برگزاري نخستين مراسم تجليل از اساتيد موسيقي توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ؛ اعطاي جايزه و لوح سپاس در تالار وحدت - تشكيل انجمن موسيقي ايران - انتشار آلبوم نوارهاي  ً هفت دستگاه موسيقي ايران  ً (رديف ميرزا عبدالله به روايت نورعلي برومند )، توسط مجيد كياني - بازگشايي مجدد بخش موسيقي دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران : امتحان ورودي و تحصيل اوليه گروه دانشجويان پذيرفته شده - انتشار قطعات و چهارمضرابهايي براي ويولون (شاملو كاربند) - انتشار چهره هاي موسيقي ايران (شاپور بهروزي) - انتشار پيوند موسيقي و شعر (حسينعلي ملاح) - انتشار رديف ابتدايي براي سنتور (فرامرز پايور) -انتشار نخستين فصلنامه – ويژه نامه هاي موسيقي بعدازانقلاب در ايران (با نام آهنگ) -درگذشت استاد محمد حسين شهريار و مسعود معارفي و اسماعيل ديبا

1368- پنجمين جشنواره موسيقي فجر - بزرگداشت سراسري و تجليل ازمقام خواجه شمس الدين محمد حافظ شيراز : انتشار نوارهاي متعدد ، با استفاده از كلام خواجه شيراز - آموزش مقدماتي سنتور  (اسدالله حجازي و منوچهر جهانبگلو) - انتشار رهگذر ، دونوازي براي سنتور و فلوت (فرامرز پايور) - انتشار آلبوم نوارهاي هفت دستگاه موسيقي ايران : رديف ميرزا عبدالله به روايت نور علي برومند ، نخستين متن مصوّت از موسيقي رديف دستگاهي شده براي سنتور با اسلوب اجرايي قدما (مجيد كياني) - انتشار شماره 2 – 3 نامه شيدا درآمريكا: (ويژه قمرالملوك وزيري) - انتشار رديف آوازهاي ايراني براي ويولون و فلوت (منوچهر لشگري).   درگذشت استادان حسين قوامي ، عبدالعلي وزيري ، مرتضي حنّانه، عزّت روح بخش و هايده (در کاليفرنياي آمريکا)

1369- ششمين جشنواره سراسري فجر - چاپ مجدد ويراسته نشده از آوازشناسي موسيقي ايراني (استاد علينقي وزيري).   نامگذاري تالاري در پارك ارم به نام  تالار حنّانه - بزرگداشت مرتضي حنّانه در تالار وحدت : اجراي اركستر سمفونيك به رهبري فريدون ناصري - انتشار آموزش قانون (مليحه سعيدي) - انتشار نوار ضربيهاي حبيب سماعي (مجيد كياني) ، ادامه جريان احياي شيوه قدمايي سنتور نوازي - انتشار مجموعه نتهاي دستگاه شور ، رديف ميرزا عبدالله به روايت نورعلي برومند (مجيد كياني).   انتشار  از نور تا نوا ، يادواره استاد غلامحسين بنان (پريدخت بنان – داريوش صبور) - انتشار جلد اول مردان موسيقي سنتي و نوين ايران (حبيب الله نصيري فر) - انتشار شرح زندگاني درويش خان (حسينعلي ملاح) - انتشار آلبوم دونواره  حافظانه ؛ به مناسبت سال بزرگداشت حافظ ، قطعات برگزيده از ساز وآواز موسيقيدانان نامي معاصر - درگذشت استادان مهدي خالدي ، فرحدخت عباس طاقاني (پوران)، منوچهر جهانبگلو ، شاپور حاتمي، حميد وفادار، ملكه برومند ، رضا گلشن راد و مرتضي ني داود (در آمريکا) - هفتمين جشنواره سراسري موسيقي فجر

1370- انتشار جلد دوم مردان موسيقي سنتي و نوين ايران (حبيب الله نصيري فر) - انتشار "مهدي خالدي" (حبيب الله نصيري فر).   انتشار "حبيب سماعي" (ارفع اطرايي) - انتشار موسيقي ايراني ، چهارگاه ، همايون و بيات اصفهان(استاد علي تجويدي)- انتشار  ًآموزش تمبك (محمد اسماعيلي) - انتشار متد قانون و آهنگهايي براي اين ساز (مهدي مفتاح) - انتشار آلبوم دونواره  شيوه هاي نوين كوك سه تار با اجراي استاد احمد عبادي - انتشار كتاب ونوار قطعاتي درشور (فريدون حافظي) - انتشار مجموعه كتاب و نوارهاي رديف سازهاي موسيقي سنتي ايران ، رديف تار و سه تار ميرزا عبدالله به روايت نورعلي برومند (مقدمه و نت نويسي از ژان دورينگ) - درگذشت محسن بي آزار ، روبيك گريگوريان ، علي اصغر زند وكيلي (زندوكيل)، بهزادباشي ، نورالله همايون و حسن كامكار و مهرداد اوستا و ايرج محلوجي

1371- اجراي کنسرت سراسري استاد اکبر گلپايگاني در آمريکا - تشكيل اولين اركستر بزرگ نظامي ايران - تشكيل اركستر سمفونيك فرهنگسراي بهمن -  ساخت و اجراي دومين سرود ملي ايران (بعد از انقلاب) - نمايش فيلم دلشدگان (ساخته علي حاتمي) ، نخستين برداشت سينمايي در ايران (برپايه پرداخت شخصي)منسوب به وقايع موسيقي و موسيقيدانان اواخر دوره قاجار - برگزاري هشتمين جشنواره سراسري موسيقي فجر - تجديد چاپ بدون تغيير در كتابهاي آموزشي هنرستان موسيقي ملي ، به كوشش روح الله خالقي (توسط خانواده خالقي) - برگزاري نخستين جشنواره سراسري سنتورنوازان ، تالار وحدت تهران -  انتشار " گفتگو با حسين دهلوي – گفتگو با علي تجويدي" ً(ناصر حريري) - انتشار  يكصد آهنگ (جواد لشگري) - انتشار جلد سوم  مردان موسيقي سنتي و نوين ايران (حبيب الله نصيري فر)   انتشار گفتگوي دل ، براي آواز واركستر (حسين دهلوي) - انتشار آلبوم دونواره  دستور سنتور  (فرامرز پايور) - درگذشت استادان حبيب الله بديعي ، حسينعلي ملاح ، احمد عبادي ، اسماعيل زرين فر ، موسي ني داود و عباس مهرپويا

1372- اجراي کنسرت سراسري استاد اکبر گلپايگاني در چين و ژاپن - درگذشت استادان جواد معروفي و محمود فرنام (از اساتيد دف) ، شاپور نياکان و پرويز خطيبي نوري (ترانه سرا) درآمريكا. - تهيه آلبوم نوارهاي محتوي اجراهاي منتخب از ساز وآواز اساتيد موسيقي عصرقاجار باعنوان گنج سوخته - نخستين اجراء اركستر مضرابي به رهبري حسين دهلوي به همت مركز سرود و آهنگهاي انقلابي و حمايت انجمن موسيقي ايران (مهرماه) - انتشار  راكها در دستگاه ماهور ً (رحمت الله بديعي) به كوشش مجيد درخشاني درآلمان - انتشار آلبوم سه نواره  رديف سه تار  (سعيد هرمزي) - انتشار كتاب و نوار شيوه بربط نوازي (منصور نريمان) - انتشار كتاب و نوارهاي رديف موسيقي ايران براي پيانو (اثر جواد معروفي ، بامقدمه تشريحي وشرح حال مؤلف به قلم سيّدعليرضا ميرعلي نقي) - انتشار قطعات موسيقي ايراني براي پيانو  (جواد معروفي)            

1373- اجراي کنسرت استاد گلپا در آمريکا - دريافت دکتراي افتخاري (استاد اکبر گلپايگاني) در رشته آواز از دانشگاه کلمبياي آمريکا (استاد گلپا اولين ايراني است که موفق به دريافت دکتراي آواز مي باشد.) - درگذشت استادان حسن گلنراقي و رجبعلي اميري فلاح و حشمت سنجري - انتشار"رديف اول ، دوم و سوم ويولون" (اثر: اسدالله ملك ، بامقدمه پرويز ياحقي) - انتشار اتودهاي ايراني براي ويولون (مهدي مفتاح) - انتشار "فروغ عشق : براي آواز واركستر" (حسين دهلوي) - انتشارنخست گلبانگ مضرابي : براي اركستر مضرابي (حسين دهلوي) -اجراي آواز راست پنجگاه و مرکب خواني توسط استاد اکبر گلپايگاني در آمريکا 

1374- درگذشت استادان علي اصغر بهاري و حسين ياحقي و يونس دردشتي و اکبر محسني و امير بيداريان و حسين سرشار -

1375- درگذشت استادان مهدي مفتاح و سليم فرزان و کريم فکور

1376- درگذشت عبدالله جهان پناه و ناصر فرهنگفر - درگذشت محمد علي جمالزاده در ژنو

1377- درگذشت سيد رضا کسايي (برادر استاد حسن کسايي) - کنسرت استاد محمدرضا شجريان در اروپا

1378- اجراي کنسرت استاد اکبر گلپايگاني در رويال فستيوال هاي لندن - درگذشت استادان منصور صارمي و محمود تاجبخش و حسين همدانيان و حسين ملک و ملوک ضرابي - کنسرت دلکش و منيژه دروديان در تورنتو کانادا - انتشار آلبوم آوازه خوان استاد گلپا

1379- درگذشت استادان فريدون مشيري و احمد شاملو

1380- درگذشت استاد اسدالله ملک

1381- دريافت دکتراي افتخاري اقتصاد و هنر از سازمان يونسکو (استاد اکبر گلپايگاني)

1382- آغاز به کار مجدد استاد گلپا پس از 25 سال (اما همچنان صداي استاد از رسانه ها پخش نمي شود) ، ارائه دو آلبوم مست عشق و عقيق (دو آلبوم استاد پر فروش ترين نوار سال شد و رکوردي جالب و تکرار نشدني (تا اين زمان) به جا گذاشت ، برگزيده شدن استاد گلپا به عنوان محبوبترين خواننده سال در بين تمام خوانندگان ايراني داخل و خارج از کشور - برگزيده شدن استاد اکبر گلپايگاني به عنوان عضو افتخاري کميسيون پيشکسوتان ورزش ايران از سوي کميته ملي المپيک ايران - مراسم بزرگداشت استاد حسن کسايي با حضور استادان ايرج (خواجه اميري) ، فرهنگ شريف ، توکل و... - درگذشت استاد اسماعيل نواب صفا و ايرج بسطامي

1383- بزرگداشت استاد مرتضي محجوبي در تالار انديشه با نوازندگي فخري ملک پور (شاگرد استاد محجوبي) و 2 تن از شاگردان ملک پور - در 25 آذر سال 1383 از طرف آکادمي نخبگان جوان دانشگاه تهران به سرپرستي پروفسور صحرائيان ، دکتراي افتخاري تقديم استاد اکبر گلپايگاني شد.

1384- مراسم بزرگداشت و تقدير از استاد گلپا با حضور پروفسور سيسختي و ذوالقدر -  اجراي کنسرت استاد گلپا در کانادا - درگذشت استاد علي تجويدي و منصور ياحقي - دريافت دکتراي افتخاري و اسکار هنر موسيقي از دانشگاه بوداپست مجارستان توسط استاد اکبر گلپا - دريافت دکتراي افتخاري و مدال هنر از سازمان ملل متحد و نماينده اين سازمان پروفسور مازيتيني

1385- درگذشت استاد منوچهر همايون پور و نوذر پرنگ (شاعر) - استاد اکبر گلپايگاني ، مرد حنجره طلايي ، از سوي يونسکو به عنوان برترين خواننده و آوازه خوان کلاسيک جهان در 100 سال اخير انتخاب شد . اين جايزه با نظر خواهي از موسيقيدانان و خوانندگان کلاسيک برتر جهان و از طرف يونسکو به او تعلق گرفت و  در 25 اسفند همان سال ،مدال (( رساترين صدا )) را از ژاک شيراک ، رئيس جمهور فرانسه در حضور بزرگان موسيقي کلاسيک جهان در ساختمان سناي فرانسه دريافت کرد