سازها و نوازندگی

تار

تار از سازهاي زهي مضرابي است كه در ساخت آن از چوب ، پوست، استخوان ، زه، استفاده مي شود و طول كلي آن 95 سانتي متر است.

اگرچه در گذشته هاي دور نامي از آن برده نشده اما از حدود دويست سال پيش، تار يكي از سازهاي اصلي موسيقي ايراني بوده است.

نوازنده تار ايراني در حالت نشسته تار را به صورت افقي روي ران پا قرار مي دهد،به طوري كه دسته تار طرف چپ و كاسه طنيني طرف راست نوازنده قرار مي گيرد. نوازنده سر انگشتهاي دست چپ را روي دستانهايي كه در طول دسته تار بسته شده است حركت مي دهد و با مضرابي كه در دست راست دارد به سيمها زخمه مي زند.

كاسه طنيني

اين كاسه از چوب يك تكه در دو حجم تو خالي (يكي بزرگتر و يكي كوچكتر ) ساخته شده . قسمت بزرگ را "كاسه" و قسمت كوچك را "نقاره" مي گويند. بر روي دهانه هاي باز كاسه و نقاره پوست مي كشند . خرك را بر روي پوست كاسه قرار مي دهند. جنس چوب اين كاسه ها معمولا از چوب درخت توت تهيه مي شود.

پوست

پوست تار از قسمت نازك پوست چهار پاياني مانند بره و بز تهيه مي شود.

خرك

خرك معمولا از جنس استخوان به كار رفته در روي دسته شيطانك به طول تقريبي 5 و ارتفاع 2 سانتي متر ساخته مي شود كه با دو پايه هاي كوچك خود روي پوست كاسه قرار مي گيرد. سيمها هر يك جداگانه بر روي شيارهاي كوچك خرك قرار مي گيرند.

دسته

دسته تار از چوبهاي سخت مانند گردو يا توت به صورت لوله اي توپُر به طول تقريبي 50 و قطر 4 سانتي متر ساخته مي شود. دستان ها(پرده) با فواصل معين روي آن بسته مي شوند.

سر پنجه و گوشي

سر پنجه يا جعبه ي كوك (جعبه گوشي) در ابتداي دسته قرار گرفته و 6 عدد گوشي روي آن نصب مي شوند و توسط آن ، سيمها كوك مي شوند.

شيطانك

قطعه استخواني باريك و كم ارتفاع است. عرض آن به اندازه عرض دسته تار و ارتفاعش دو ميلي متر است و داراي شيارهاي كم عمقي است كه سيمها هر يك از درون يكي از شيارها مي گذرد و به طرف گوشي مي روند.

مضراب

مضراب قطعه اي است فلزي معمولا از جنس برنج، به طول تقريبي 3-4 سانتي متر و نيمي از طول آن كه در دست نوازنده قرار مي گيرد با موم پوشيده مي شود.

سيمها

تار داراي 6 سيم است كه سيمهاي اول و دوم از جنس فلزي سفيد رنگ ، سيمهاي سوم و چهارم از جنس برنج، سيم پنجم(واخوان) فلز سفيد رنگ و سيم ششم (بم) از جنس فلزي زرد رنگ  است.